Diğer Konular

Ertuğrul Gazi Mescidi (1281 ‘den önce)

Osmanlı Beyliği’nin ilk mimari eseri olarak görülen mescit, Ertuğrul Gazi’nin döneminde yapılmış olup tarihçiler tarafından ortak kabul gören Ertuğrul Gazi’nin ölüm tarihinden (1281) önce yapıldığı düşünülmektedir. Yaygın inanışa göre, Ertuğrul Gazi’nin yanındakiler ile birlikte Söğüt’e ilk geldiklerinde yerleştikleri bölge olduğu düşünülmektedir. Bugün Söğüt ilçe merkezinin güneyinde Cumhuriyet Mahallesi sınırları içerisinde yer alan mescit, Söğüt Deresi’nin hemen yanında bulunmaktadır.

YeniBelge 2017-06-25_1-01-01

Yapı, zaman içerisinde çeşitli onarımlar görmüş ve ilk halinden farklı bir yapıya bürünmüştür. Herhangi bir kitabesi bulunmayan ve dolayısıyla nasıl bir onarım sürecinden geçtiği anlaşılmayan mescidin yıkıldığı ve 19. yüzyıl sonlarında Hacı Hüseyin adında bir hayır sever tarafından aynı temel üzerinden (yaklaşık olarak aynı ölçülerde) tekrar inşa edildiği bilinmektedir. Sonrasında 1956 ve 2005 yıllarında onarım süreçleri geçiren mescidin, 2011 yılında yapılan çevre düzenlemesi esnasında son cemaat bölümündeki kaybolan kuyusu tekrar ortaya çıkarılmış ve bu bölüm içerisinde muhafaza altına alınmıştır. Bu sebeple cami “Kuyulu Mescid” adıyla da anılmaktadır. Kuyu derinliği 7 m olmakla birlikte içerisinde su bulunmamaktadır.

20170624_135951-01

Cami girişinde kitabe bölümünde üst kısımda sonradan eklendiği anlaşılan bir tuğra [1]  ve alt kısımda ise Bakara suresinin 137. ayetinin son cümlesi yer almaktadır.

20170624_135722(1)-01

“Allah, onlara karşı seni koruyacaktır. O, hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir.”

Yapının ilk halinde son derece sade [2] ve kare planlı (yaklaşık 6 x 6 m) bir ana bölüm (harim) bulunmakla birlikte sonradan dikdörtgen biçiminde bir son cemaat bölümü eklenmiştir. Harimin hemen üzerinde kaide üzerine oturtulmuş kurşun bir kubbe bulunmaktadır. Son cemaat bölümünün üzerine ise ahşap bir çatı ve kurşun kaplama yapılmıştır. Mescidin pencereleri yüksek ve yuvarlak kemerli olup son cemaat bölümünde iki girişte, iki de sağ ve sol kısmında olmak üzere dört ve harim kısmında karşılıklı ikişer olmak üzere toplamda 8 adet penceresi bulunmaktadır. Minare, mescidin sağında olup 35 ahşap merdiven ile çıkılan kare bir kaide üzerinde yükselerek sonrasında şerefe ve soğan kubbe diye tabir edilen kurşun bir külahla tamamlanmıştır.

20170624_140157_Pano-01

Rivayete ve yaygın mahallî inanca göre, Ertuğrul Gazi ve yanındakilerin ilk yerleştikleri bölgede, beyliğin ileri gelenleri Ertuğrul Gazi’den bir mescit yapmasını istemiştirler. O da müslüman yerleşimin olduğu bölgenin aksine Rum yerleşiminin [3] içine yapılmasını emretmiş ve mescit bugün bulunduğu noktada yapılmıştır. Sonrasında bölgeye yerleşen bu yeni insanları hoş karşılamayan Rumlar zaman zaman Söğüt Deresi’ne öldürmeyen fakat mideyi bozan bir çeşit ilaç/zehir dökmüştürler. Yine inanışa göre, bu gelişmelerin ardından bizzat Ertuğrul Gazi tarafından mescidin yanı başına bir kuyu açılmış ve temiz su bulunmuştur. Yukarıda bahsedildiği gibi zamanla yıkılan ve kaybolan kuyu çevre düzenlemesi ve tadilat sırasında tesadüfen tespit edilmiş ve son cemaat bölümü içerisinde kalmıştır.

Dipnotlar

  1. Herhangi bir padişahın tuğrası değildir, bir besmele-i şerif tuğrasıdır.
  2. Harim’in sağ tarafında basit ve alçak bir ahşap minber ile sol tarafında yine son derece basit ve sade bir vaaz kürsüsü bulunmaktadır. Mescidin içi ufak yaklaşık 36 m² olduğu için ayrıca bir müezzin mahfili bulunmamaktadır.
  3. Bölgedeki insanların su ihtiyacını karşılamak ve Rumları müslümanlığa ısındırmak amacıyla yapıldığı düşünülebilir.

Kaynakça

  1. Tamman, M., Ertuğrul Gazi Camii ve Türbesi, TDV İslâm Ansiklopedisi, Cilt: 11, Sayfa: 316
Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s